JPK_ST_KR za lata 2026-2028 – czy projekt zwolnienia obejmuje też prowadzenie ewidencji środków trwałych?

Projektowane zwolnienie dotyczące JPK_ST_KR za lata 2026–2028 jest szersze, niż sugeruje samo hasło „odroczenie wysyłki”. Ministerstwo Finansów i Gospodarki proponuje bowiem zwolnić podatników nie tylko z przekazywania pliku do urzędu skarbowego, lecz również z ustawowego obowiązku prowadzenia ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych przy użyciu programów komputerowych w zakresie objętym nowymi regulacjami JPK.

To jednak nie jest zgoda na wyłączenie modułu środków trwałych i zapomnienie o amortyzacji na trzy lata. Ewidencję nadal trzeba prowadzić. Nadal trzeba znać wartość początkową aktywa, datę przyjęcia do używania, wysokość odpisów, zmiany wartości, moment sprzedaży lub likwidacji oraz dane potrzebne do prawidłowego ustalenia wyniku podatkowego. Zmienia się forma i obowiązek raportowy, nie materialne zasady rozliczania majątku.

Co równie istotne, na 20 września 2026 r. mówimy nadal o projekcie rozporządzenia, a nie o obowiązującym akcie prawnym. Dopiero ogłoszenie rozporządzenia w Dzienniku Ustaw pozwoli bezpiecznie traktować zwolnienie jako podstawę do zmiany planów wdrożeniowych.

Projekt obejmuje prowadzenie ewidencji, ale tylko w bardzo konkretnym znaczeniu

Projekt z 10 sierpnia 2026 r., oznaczony w wykazie prac legislacyjnych numerem 112/2026, rozdziela problem, który w praktyce często wrzuca się do jednego worka.

Mamy bowiem trzy różne obowiązki:

• prowadzenie merytorycznej ewidencji środków trwałych i WNiP potrzebnej do rachunkowości, ustalenia wartości majątku i amortyzacji – ten obowiązek pozostaje;

• prowadzenie tej ewidencji przy użyciu programów komputerowych na zasadach wynikających z regulacji JPK – z tego projektu wynika czasowe zwolnienie;

• przekazywanie danych fiskusowi w strukturze JPK_ST_KR – z tego również ma obowiązywać zwolnienie.

I właśnie drugiego punktu najłatwiej nie zauważyć. Projekt nie ogranicza się więc do stwierdzenia: „prowadź elektronicznie, ale nie wysyłaj”. W obecnym brzmieniu zwalnia również z ustawowego wymogu komputerowego prowadzenia tej części ewidencji.

Nie należy jednak wyciągać z tego wniosku, że spółka może przestać prowadzić rejestr środków trwałych. Art. 9 ust. 1 ustawy o CIT nadal wymaga prowadzenia ewidencji rachunkowej w sposób umożliwiający prawidłowe ustalenie dochodu, podstawy opodatkowania i podatku oraz uwzględnienia informacji niezbędnych do obliczenia odpisów amortyzacyjnych. Te dane nie znikają tylko dlatego, że przez trzy lata nie trzeba będzie generować z nich XML-a.

W praktyce oznacza to coś jeszcze. Firma, która już prowadzi środki trwałe w SAP, Microsoft Dynamics 365, Comarch ERP XL, enova365 czy innym ERP, nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby wracać do arkuszy albo dokumentacji papierowej. Zwolnienie daje możliwość odsunięcia kosztownej warstwy dostosowania do struktury JPK_ST_KR, a nie zachętę do demontażu działającej ewidencji.

Lata 2026–2028 to nie trzy lata bez JPK_CIT

Zakres czasowy projektu został opisany precyzyjniej niż popularne określenie „zwolnienie za lata 2026–2028”. Ma on dotyczyć roku podatkowego, a w odpowiednich przypadkach roku obrotowego, który rozpoczyna się po 31 grudnia 2025 r., a przed 1 stycznia 2029 r.

Dla spółki z rokiem podatkowym pokrywającym się z kalendarzowym oznacza to po prostu lata 2026, 2027 i 2028.

Przy przesuniętym roku podatkowym trzeba jednak patrzeć na datę jego rozpoczęcia. Jeżeli rok zaczyna się przykładowo 1 lipca 2028 r., nadal mieści się w projektowanym zwolnieniu, mimo że kończy się już w 2029 r. Rok rozpoczynający się 1 stycznia 2029 r. będzie natomiast poza tym zakresem.

Jeżeli projekt zostanie ogłoszony bez zmiany tej konstrukcji, podatnik z kalendarzowym rokiem podatkowym pierwszy obowiązkowy plik JPK_ST_KR przygotuje za 2029 r. Przy obowiązującym obecnie terminie przekazywania ksiąg do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego oznaczałoby to termin 31 lipca 2030 r.

Nie należy przy tym zatrzymywać całego projektu JPK_CIT. Projekt nr 112/2026 dotyczy części związanej ze środkami trwałymi i WNiP. Nie obejmuje JPK_KR_PD.

To rozróżnienie ma konkretne konsekwencje dla budżetów IT. Jeżeli firma planowała jedno duże wdrożenie obejmujące JPK_KR_PD i JPK_ST_KR, nie można po prostu anulować całego projektu. Sensowne jest rozdzielenie go na dwa strumienie: obowiązkową część księgową realizować zgodnie z aktualnymi terminami, a prace związane wyłącznie z generowaniem JPK_ST_KR ocenić ponownie po opublikowaniu ostatecznego rozporządzenia.

Podobny błąd popełniano już przy pierwszym zwolnieniu dotyczącym 2025 r. Rozporządzenie z 13 grudnia 2024 r. zwolniło pierwszą grupę podatników z przesyłania danych o środkach trwałych za ten rok. Nie oznaczało to jednak zawieszenia całego JPK_CIT. Obecny projekt idzie dalej w części dotyczącej formy prowadzenia ewidencji, ale nadal nie wyłącza pozostałych obowiązków.

Trzy lata odroczenia najlepiej wykorzystać na porządkowanie danych, a nie ich porzucenie

Najdroższa część przygotowania JPK_ST_KR rzadko polega na samym wygenerowaniu pliku XML. Problem zaczyna się wcześniej: jeden środek ma inny numer w systemie finansowym, inny w module majątkowym i jeszcze inny w lokalnej bazie zakładu. Brakuje dat likwidacji, ulepszenia zostały zapisane jako osobne aktywa, amortyzacja podatkowa nie zgadza się z bilansową, a stare migracje z poprzednich systemów pozostawiły szczątkowe dane.

Takie problemy nie znikną w 2029 r. Przeciwnie — trzy lata kolejnych przyjęć, ulepszeń, częściowych likwidacji, sprzedaży i transferów między jednostkami mogą je powiększyć.

Szczególnie istotna jest zasada dotycząca środków całkowicie zamortyzowanych. Jeżeli składnik nadal znajduje się w ewidencji, przy obecnych zasadach raportowania nie wypada z JPK_ST_KR tylko dlatego, że jego wartość netto wynosi zero. Dopiero prawidłowe wykreślenie z ewidencji po sprzedaży, likwidacji lub innym zdarzeniu kończy jego obecność w rejestrze.

Dlatego najbardziej opłacalne prace na lata 2026–2028 to niekoniecznie budowanie finalnego generatora JPK. Większą wartość daje uporządkowanie:

identyfikatorów środków trwałych, dat przyjęcia i wykreślenia, wartości początkowych podatkowych i rachunkowych, historii ulepszeń i zmniejszeń wartości, metod i stawek amortyzacyjnych oraz powiązań pomiędzy rejestrem majątkowym a księgą główną.

Jest przy tym ważne ograniczenie. Nie ma sensu kosztownie odtwarzać każdego dokumentu historycznego tylko dlatego, że „kiedyś może być potrzebny do JPK”. Dla środków wprowadzonych do ewidencji przed 1 stycznia 2025 r. obecne wyjaśnienia Ministerstwa Finansów przewidują uproszczenia dla części dodatkowych danych historycznych. Jeżeli przepisy nie wymagają konkretnego pola, lepiej najpierw poprawić dane wpływające na amortyzację, wartość środka i jego faktyczny status niż finansować wielomiesięczne ręczne odtwarzanie archiwów.

To również moment na rozmowę z dostawcą ERP. Zamiast pytać tylko „czy system generuje JPK_ST_KR?”, trzeba ustalić, czy zachowuje historię zmian środka, rozróżnia wartości bilansowe i podatkowe, obsługuje częściowe likwidacje oraz pozwoli bez ręcznego składania danych przejść do obowiązkowej struktury po zakończeniu zwolnienia. Sam przycisk „Eksport JPK” jest najmniej interesującą częścią wdrożenia.

FAQ – JPK_ST_KR i projektowane zwolnienie

Czy za 2026 r. na pewno nie trzeba będzie wysyłać JPK_ST_KR?
Nie można jeszcze powiedzieć „na pewno”, ponieważ projekt nr 112/2026 nie jest obecnie obowiązującym rozporządzeniem. Jeżeli zostanie ogłoszony w zaproponowanym brzmieniu, rok podatkowy rozpoczynający się w 2026 r. będzie objęty zwolnieniem.

Czy projekt pozwala całkowicie przestać prowadzić ewidencję środków trwałych?
Nie. Zwolnienie dotyczy obowiązku jej prowadzenia przy użyciu programów komputerowych wynikającego z regulacji JPK oraz obowiązku elektronicznego przesyłania danych. Pozostają obowiązki rachunkowe i podatkowe pozwalające ustalić wartość majątku oraz prawidłowe odpisy amortyzacyjne.

Czy JPK_KR_PD również zostaje przesunięty do 2029 r.?
Nie. Projekt dotyczący JPK_ST_KR nie zawiesza obowiązków związanych z JPK_KR_PD.

Kiedy po zmianie trzeba będzie pierwszy raz przekazać JPK_ST_KR?
Jeżeli projekt wejdzie w życie bez zmiany zakresu czasowego, pierwszym okresem nieobjętym zwolnieniem będzie rok podatkowy rozpoczynający się w 2029 r. Przy kalendarzowym roku podatkowym plik za 2029 r. byłby przekazywany do 31 lipca 2030 r.

Czy po zakończeniu zwolnienia trzeba będzie wysłać zaległe pliki za 2026, 2027 i 2028 r.?
Projekt konstruuje zwolnienie dla tych okresów, a nie jedynie przesunięcie daty wysyłki. Przy jego obecnym brzmieniu nie chodzi więc o późniejsze jednorazowe „nadrobienie” trzech plików. Raportowanie zaczęłoby się od pierwszego okresu nieobjętego zwolnieniem.

Czy można już zatrzymać wdrożenie modułu JPK_ST_KR?
Nie warto zatrzymywać porządkowania danych. Można natomiast przeanalizować odroczenie prac, których jedynym celem jest mapowanie pól i generowanie finalnego XML-a. Najpierw trzeba jednak poczekać na ogłoszenie rozporządzenia i sprawdzić, czy ostateczny tekst odpowiada projektowi.

Priorytet jest prosty: nie wyłączaj ewidencji środków trwałych. Najpierw sprawdź, czy projekt nr 112/2026 został już ogłoszony w Dzienniku Ustaw. Po jego wejściu w życie można przesunąć wydatki dotyczące wyłącznie generatora JPK_ST_KR, ale nadal trzeba uzgadniać rejestr środków trwałych z księgą główną i w pierwszej kolejności usuwać błędne wartości początkowe, brakujące daty likwidacji oraz rozbieżności między amortyzacją podatkową i bilansową. Najbardziej kosztownym błędem byłoby potraktowanie zwolnienia z elektronicznego prowadzenia ewidencji jako zwolnienia z prowadzenia ewidencji w ogóle. Więcej informacji na: https://finansowa-wiedza.pl